Jak przebiega tokenizacja akcji? Co jest do niej potrzebne i czy koniecznie musi być wykonana przy użyciu technologii blockchain? Wyjaśniamy.

Wielu przedsiębiorców z niecierpliwością wyczekuje 1 marca 2020 roku. To wtedy w życie ma wejść nowa forma prawna, jaką jest Prosta Spółka Akcyjna (PSA). Temat od samego początku wzbudza wiele emocji wśród potencjalnych interesariuszy – głównie za sprawą udogodnień związanych z nową formą prawną. Do głównych korzyści PSA możemy zaliczyć:

  • Szybką elektroniczną rejestrację spółki przy minimalnym kapitale akcyjnym w wysokości 1 zł.

  • Łatwość prowadzenia emisji nowych akcji i rozporządzania istniejącymi.

  • Usprawnioną cyfryzację procesów w spółce.

  • Elastyczne kształtowanie struktury majątkowej spółki – wkłady do spółki powinny zostać wniesione w całości dopiero w ciągu 3 lat od dnia wpisu spółki do rejestru.

  • Możliwie szybką i nieskomplikowaną likwidację spółki.

Warto podkreślić, że aktualnie obowiązujący Kodeks spółek handlowych nie umożliwia dematerializacji akcji spółki niepublicznej. Dematerializacja akcji jest dopuszczalna wyłącznie w spółkach publicznych. Dlatego też, wraz z wejściem w życie PSA, pojawia się temat możliwości tokenizowania akcji spółki. O co dokładnie chodziłoby w tym procesie?

Czym właściwie jest token?

Token (rozumiany w kontekście nieprogramistycznym) to całkiem nowy termin, odnoszący się do jednostki wartości wydanej przez konkretny podmiot prywatny. Token jest tworzony przez organizację, która chce samodzielnie zarządzać modelem biznesowym i umożliwiać użytkownikom interakcję ze swoimi produktami, np. korzystać z nich jako wewnętrznego środka płatności wewnątrz aplikacji. W ten sposób ułatwia dystrybucję i wymianę nagród oraz korzyści wszystkim zaangażowanym.

Tokeny mogą pełnić różnorodne funkcje, np. marketingową czy rozliczeniową. Jednak w kontekście tokenizacji akcji w spółce, skupimy się na funkcji odzwierciedlenia stanu posiadania.



Tokenizacja akcji w spółce w praktyce

Tokenizacja akcji miałaby polegać na przeniesieniu wartości aktywów (tj. akcji) do świata cyfrowego. Proces ten często jest związany z wykorzystaniem technologii blockchain do emisji tokenów. Mimo, że tokenizacji można by było dokonać bez korzystania z blockchaina, zalety jaka niesie ze sobą ta technologia często przemawiają za użyciem jej w procesie. Główną korzyścią, na jaką pozwala tokenizacja, jest prosty i szybki sposób rozporządzania cyfrowymi akcjami oraz zmiana składu akcjonariatu.

Krokiem, który ułatwi adopcję takiego zjawiska, jest wprowadzenie PSA. Jej akcje zostaną zdematerializowane na mocy znowelizowanej ustawy. Nie będą posiadały formy dokumentu – zaistnieją jedynie w formie zapisu elektronicznego.

Ewidencja może być także prowadzona w rozproszonej i zdecentralizowanej bazie danych, która zapewnia bezpieczeństwo zawartych w niej danych oraz należyte wykonywanie obowiązków podmiotu prowadzącego ewidencję.”

Sformułowanie wyżej przedstawionego przepisu dla PSA wyraźnie wskazuje na możliwość wykorzystania technologii blockchain w zakresie prowadzenia ewidencji. Stąd też bezpośrednie łączenie tych dwóch pojęć.

W pewnym uproszczeniu token byłby odpowiednikiem akcji prostej spółki akcyjnej: 1 token = 1 akcja PSA. Natomiast rozporządzenie tokenem skutkowałoby zmianą właściciela akcji i docelową zmianą w strukturze akcjonariatu.

Należy pamiętać, że zgodnie z nowymi przepisami za akcjonariusza spółki uważa się dopiero osobę wpisaną do rejestru akcjonariuszy. Dlatego też rejestr akcjonariuszy odgrywa kluczową rolę w prostej spółce akcyjnej. Co więcej, to właśnie przy regulacji rejestru akcjonariuszy prowadzonego w postaci elektronicznej, ustawodawca powiedział wprost, że rejestr może mieć formę rozproszonej i zdecentralizowanej bazy danych. Powyższa regulacja umożliwia tym samym zastosowanie technologii blockchain.

Polska Fabryka Wódek jako pierwsza stokenizuje akcje?

Jak dotąd żadna firma nie podjęła się oficjalnej tokenizacji akcji. Niemniej, głośnym polskim przykładem jest podejście do tematu przez Polską Fabrykę Wódek. Firma planuje (a przynajmniej planowała jeszcze pod koniec 2018 roku) tokenizację 20% swoich udziałów. Chce w ten sposób przekazać inwestorom cyfrowe akcje w postaci tokenów.

Ciekawym zjawiskiem powiązanym z tokenizacją firm są zbiórki crowdfundingu udziałowego. Beesfund – polska platforma, która działa w tym obszarze – jak dotąd pomogła spółkom zebrać ponad 30 mln zł. Najbardziej medialną i zarazem największą zbiórką była ta przeprowadzona dla Wisły Kraków, która zakończyła się finansowaniem w wysokości 4 mln zł.