Młoda Polka Róża Rutkowska wynalazła plastik jadalny. Może on mieć wielkie znaczenie, jeśli chodzi o ograniczenie używalności „normalnego” plastiku, który jest bardzo szkodliwy dla środowiska naturalnego. Poznajcie nowy rodzaj opakowania SCOBY.

W grudniu 2018 roku Unia Europejska przyjęła przepisy, których celem jest ograniczenie wytwarzania plastikowych produktów. Do 2021 roku jednorazowe sztućce, talerzyki, słomki oraz wiele innych plastikowych elementów będzie musiało zniknąć z rynku.

Dzisiaj trudno jest sobie wyobrazić nasz świat bez plastiku. Jednak musimy redukować jego produkcję ze względu na rosnący problem ogromnych ilości plastikowych odpadów. Jednym z pomysłów, który może mieć kapitalne znaczenie w walce z plastikiem, jest wynaleziony przez młodą Polkę, Różę Rutkowską, plastik jadalny.

 

Przepisy unijne w walce z globalnym problemem

W maju zeszłego roku Komisja Europejska wzięła się za walkę z nadmiarem plastikowych śmieci. Stanowią one aż 70% odpadów zanieczyszczających morza i oceany. Według projektu KE, który musi zostać jeszcze zatwierdzony przez Radę Unii Europejskiej i Parlament Europejski, restrykcjom ma podlegać 10 produktów. Wśród nich są patyczki higieniczne, jednorazowe kubki, talerze i sztućce, mieszadełka i słomki do napojów.

 

Wielkie dryfujące plamy śmieci

Największym i prawdopodobnie najbardziej znanym skupiskiem śmieci na powierzchni mórz i oceanów jest Wielka Pacyficzna Plama Śmieci. Znajduje się pomiędzy Hawajami a Kalifornią, nieznacznie się przemieszczając. W 99% składa się z tworzyw sztucznych, głównie tych fotodegradowalnych, które przemieniają się w pył, ale nie podlegają pełnemu rozpadowi. Pył z tych tworzyw łączy się z wodą tworząc zawiesinę.

Dryfujące skupiska odpadów sztucznych są siedliskiem wielu organizmów. Ale są to głównie bakterie i bezkręgowce. Tymczasem dla kręgowców plastik pływający w oceanach jest ogromnym zagrożeniem. Szacuje się, że rocznie z powodu dostania się plastiku do układu pokarmowego ginie około 1 mln ptaków i nawet 100 tys. ssaków…

 

Grzyb kombucha szansą na walkę ze śmieciami

Róża Rutkowska jako pierwsza wpadła na pomysł wykorzystania kombuchy do tworzenia opakowań. Kombucha jest grzybem – powszechnie znanym fanom zdrowej żywności – wykorzystywanym do produkcji napoju o tej samej nazwie. Grzyb ten jest także wykorzystywany w kuchni azjatyckiej (przykładowo korzysta się z niego do gotowania niektórych deserów na Filipinach).

Rutkowska ukończyła Industrial Design na poznańskim School of Form w ramach Uniwersytetu SWPS. Podczas pisania pracy licencjackiej realizowała swoje praktyki w Meksyku. Jak sama mówiła, zrozumiała wtedy, ile można zdziałać przez internet. Pomysł wykorzystania kombuchy do produkcji opakowań nie był dla niej jednorazowym olśnieniem, dojrzewał w jej głowie od pewnego czasu.

 

SCOBY opakowania – jak skórka od banana

SCOBY – z ang. symbiotic culture of bacteria and yeast – to kultura mikroorganizmów, należących do królestwa grzybów. Jest potocznie nazywana po prostu grzybem. Powstaje w wyniku fermentacji cukrów i tworzy strukturę, tkaninę, która przypomina cieniutką warstwę cebuli. Tkanina nie przepuszcza powietrza, jednak w dużym stopniu absorbuje wodę, co – na przykład dla tworzenia ubrań – byłoby przeszkodą. SCOBY hodować można w warunkach domowych, nie wymaga sterylnych warunków, specjalnego sprzętu ani wyjątkowych umiejętności. Jedynym wymogiem jest zapewnienie kulturze pojemnika z płynem, na powierzchni którego będzie mogła się tworzyć i odpowiedniej temperatury, około 25 stopni Celsjusza.

Kiedy napotykamy kolejne informacje o katastrofach ekologicznych i zaśmiecaniu Ziemi, przypominamy sobie moment, kiedy to bezrefleksyjnie wyrzuciliśmy plastikowa obwolutę batonika albo torebkę po croissancie kupionym w markecie. Trochę nas boli sumienie. A nie musiałoby tak być, gdyby opakowania plastikowe zastąpić tymi wytworzonymi ze SCOBY. Nasze opakowanie moglibyśmy zjeść razem z produktem, albo po prostu wyrzucić wiedząc, że rozłoży się jak skórka od banana!

 

Czy świat utonie w śmieciach?

Według ONZ w tym momencie Ziemię zamieszkuje 7,6 mld ludzi. Do 2030 roku ta liczba może wzrosnąć nawet o kolejny 1 mld. Ludzkość czekają poważne wyzwania, którym musi sprostać. Inaczej stanie się gatunkiem zagrożonym.

Jednym z najpoważniejszych wyzwań będzie radzenie sobie z coraz to większą ilością odpadów, wynikającą także z tego, że coraz więcej ludzi przyjmuje konsumpcyjny styl życia. Być może to właśnie SCOBY pozwoli nam rozwiązać problem wzrastającej liczby śmieci oferując coraz to doskonalsze wersje jadalnego grzyba, który zastąpi plastik.

Ale zanim to się stanie, zapraszamy do śledzenia postępowań Róży Rutkowskiej, która jako pierwsza wpadła na pomysł realnego wykorzystania SCOBY do zastąpienia plastiku. Póki co, Rutkowska rozważa założenie własnego start-upu, ale nie wyklucza też współpracy z dużymi firmami technologicznymi.